Forsķša Lķtiš letur Mišstęrš leturs Stórt letur
Senda tölvupóst
Netfang
Magnśs Žór Hafsteinsson
27. jśnķ 2011 00:01

Grįa svęšiš ekki lengur grįtt

Į dögunum gat aš lķta frétt ķ norskum fjölmišlum sem ég held aš hafi ekki fariš mjög hįtt hér į landi. Alla vega varš ég ekki var viš hana.

 

Utanrķkisrįšherrar Noregs og Rśsslands undirritušu fyrr ķ žessum mįnuši samninginn um lausn deilunnar um "Grįa svęšiš" ķ Barentshafi. Til vinstri Jonas Gahr Störe og hęgra megin er Sergei Lavrov. Žjóširnar hafa nś skipt į milli sķn geysi veršmętu hafsvęši.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Žann 6. jśnķ sķšastlišinn var hittust utanrķkisrįšherrar Noregs og Rśsslands formlega til aš undirrita žaš sem gęti oršiš einn mikilvęgasti og afdrifarķkasti hafréttarsamningur seinni tķma. Žaš geršist eftir aš žjóšžing beggja landa höfšu samžykkt žennan samning sem upphaflega var undirritašur af utanrķkisrįšerrum landanna ķ fyrrahaust, ķ hafnarborginni Mśrmansk ķ Noršvestur Rśsslandi.

 

Žetta er samningurinn um Grįa svęšiš svokallaša ķ Barentshafi. Meš žessum samningi er bundinn endi į um 40 įra gamla hafréttardeilu milli Noregs og Sovétrķkjanna, og sķšar Rśsslands eftir aš rķkjasambandiš ķ austri lišašist ķ sundur.

 

Allt frį 1970 höfšu Noršmenn og Rśssar deilt um hvernig skipta ętti austurhluta Barentshafs milli žjóšanna tveggja. Noršmenn vildu draga mörkin eftir svoköllušum grunnlķnupunktum sem mišušust viš strandlķnur beggja landa. Rśssar vildu hins vegar draga lķnu frį žeim punkti žar sem sameiginleg landamęri Rśsslands og Noregs falla ķ sjó fram, beint ķ noršur aš Noršurpólnum.

 

Mismunurinn milli žessa tveggja sjónarmiša fól ķ sér geysistórt hafsvęši žar sem deilt var um eignarrétt į aušlindum. Hiš svokallaša "grįa svęši" ķ Barentshafi varš til, en žaš var hiš umdeilda svęši sem hvor žjóš um sig skilgreindi innan sinna 200 sjómķlna lögsagna utan viš landamęri Rśsslands og Noregs.

 

Ķ fyrstu hugsušu menn einkum um fiskistofna en į žessu svęši getur veriš mikil fiskgengd. Į nķunda įratug sķšustu aldar opnušust augu manna sķšan fyrir žvķ aš į žessum slóšum gętu veriš miklar gas- og olķulindir ķ hafsbotni. Fiskveišimįlin į "Grįa svęšinu" voru leyst meš samningum eša eins konar vopnahlé į hverju įri žar sem hvor deiluašilinn um sig reyndi aš taka tillit til hins og sżna kurteislega žolinmęši žó skip mótherjans vęru aš veišum į svęšum sem hinn taldi aš tilheyršu sér. Deilurnar um svęšiš hafa hins vegar stašiš ķ vegi fyrir žvķ aš menn gętu hafiš ķtarlegar rannsóknir į žvķ hvort gas og olķu sé aš finna žarna og möguleikana į žvķ aš nżta žęr aušlindir.  

 

Nś er žessi deila leyst meš nżja samningnum sem tekur endanlega og varanlega gildi žann 7. jślķ nęstkomandi. Žį geta bęši Noršmenn og Rśssar hafist handa viš aš bollaleggja olķu- og gasvinnslu žarna hvor į sķnum hluta, hafi žeir įhuga į žvķ. Bįšar žjóšir hafa žegar haslaš sér völl meš vinnslu į jaršeldsneyti śr botni Barentshafs. Nokkuš vestan viš hiš umdeilda "Grįa svęši" er Mjallhvķtarsvęši Noršmanna og austur af "Grįa svęšinu" er sķšan Shtokman svęši Rśssa. Bęši žessi svęši innihalda geysimikiš af gasi.

 

Barentshafiš er žegar ķ dag komiš tryggilega į kortiš sem gasvinnslusvęši og margir eru žeirrar skošunar aš žar ķ hafsbotni leynist grķšarleg veršmęti sem bętast žį viš fiskstofnana, en ķ Barentshafi er nś langstęrsti žorskstofn heims auk annarra nytjastofna. Kortiš gefur hugmynd um helstu gassvęši. Smelliš į mynd til aš fį fram stęrri.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Samningurinn um lausn į deilunni um "Grįa svęšiš" ķ Barentshafi ętti ekki aš fara fram hjį okkur hér į Ķslandi. Til višbótar žvķ aš hafa skipt į milli sķn umdeildu svęši innan 200 mķlna markanna noršur af landamęrum Noregs og Rśssland er ekki annaš aš sjį en aš žjóširnar séu bśnar aš semja viš hvora ašra um skiptingu Barentshafsins noršur upp ķ hafķs. Žaš er undarlegt žvķ žarna eru svęši sem hingaš til hafa talist alžjóšleg, svo sem hin fręga Smuga. Samningurinn um "Grįa svęšiš" leišir einnig hugann aš Svalbaršasvęšinu svokallaša en um žaš standa enn deilur sem ekki hafa veriš śtkljįšar.

 

Rauša lķnan į kortinu sżnir hvernig Noršmenn og Rśssar hafa nś skipt austanveršu Barentshafi sķn į milli. Smugan svokallaša skiptist į milli žeirra. Punktalķnurnar sżna hins vegar mörk žeirra svęša ķ austri og vestri sem hvor žjóš um sig gerši tilkall til śt frį ólķkum forsendum. Samningurinn nś gefur hvorum um sig um 90.000 ferkķlómetra hafsvęši sem er įlķka mikiš vķšerni og norski hlutinn af Noršursjónum ķ dag. Tķminn į eftir aš leiša ķ ljós hvort Barentshafiš verši grundvöllur aš nżju "Noršursjįvaręvintżri" ķ olķu- og gasvinnslu. Žó er ljóst aš margir hafa miklar vęntingar til žess og samningurinn nś markar nżtt upphaf.

"Grįa svęšiš er ekki lengur grįtt. Frį 7. jślķ nęstkomandi verša komnar ķ gildi žar skżrar lķnur. Žaš veršur žvķ įhugavert aš fylgjast meš žvķ hvernig mįlefni tengd vinnslu į žessum svęšum munu nś žróast. Munu Noršmenn og Rśssar hefja gas- og olķuvinnslu žarna ķ fyrirsjįanlegri framtķš? Taka rķkin saman höndum viš žetta? Viš undirritun samningsins fyrr ķ žessum mįnuši gįfu Jonas Gahr Störe utanrķkisrįšherra Noregs og Sergei Lavrov utanrķkisrįšherra Rśsslands, mjög įkvešnar yfirlżsingar um aš samningurinn gerši žaš nś kleift aš hefja nżtingu į gasi og olķu į mjög lofandi svęšum sem hingaš til hefšu veriš lokuš. Slķk vinnsla gęti fariš fram ķ samvinnu landanna tveggja. Öruggt mį telja aš slķkar įętlanir munu męta andstöšu vegna umhverfismįla.

 

Hvernig žróast samvinna og sambśš Rśsslands og Noregs ķ ljósi žessa? Žaš veršur lķka įhugavert aš fylgjast meš hvort öll uppbygging į olķu- og gasvinnslu į hafi śti ķ Noršaustanveršu Atlantshafi, beinist nś ekki aš svęšunum śt af Noršur Noregi og Noršvestur Rśsslandi žar sem žegar hefur veriš hafist handa viš aš byggja upp žekkingu og samfélagsinnviši til aš takast į viš slķk verkefni.

 

Mun žaš hafa įhrif į įhuga manna į Drekasvęšinu noršaustur af Ķslandi?

 

Žaš veršur spennandi aš fylgjast meš žessum mįlum.

 

----

 

Sjį einnig: Kapphlaupiš um fjįrsjóši Noršurslóša

 


Til baka

Senda į Facebook


SENDA ÞESSA FRÉTT Í TÖLVUPÓSTI

Netföng viðtakenda:


  

Skilaboð

Hvaš er 2+3?

Nafn sendanda:


yfirlit bloggs

 

 

  

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sögugrśsk - sżnishorn.

(smelliš į myndir

til aš sjį greinar):