Forsa Lti letur Mistr leturs Strt letur
Senda tlvupst
Netfang
Magns r Hafsteinsson
15. aprl 2012 10:50

Hrakningasaga selveiibts

Hr er seinni hluti frsagnar minnar af slysinu mikla fyrir 60 rum egar fimm norsk selveiiskip hurfu sporlaust hafinu norur af slandi en nnur nu hfn vi illan leik slandi. Fyrri hlutinn er hr heimasunni. Einn essara bta var Arild fr Troms. essi grein segir sgu hafnar hans:

 

Hrakningar noran r Dumbshafi suur fyrir sland

 

Eitt eirra selveiiskipa sem lentu verinu mikla ri 1952 var Arild fr Troms, sem lenti miklum hrakningum ur en a ni hfn Bldudal. Skipi var illa tleiki eftir fleiri slarhringa barttu vi ofsafengin veurflin. Einn maur r hfninni var tndur og annar slasaur.

 

Kre Nielsen var einn af hsetunum sem ru sig um bor Arild vi upphaf selvertarinnar mars ri 1952.

 

vari vi sinn

 

Arild kom veiislina hafsvunum umhverfis Jan Mayen lok mars mnaar. Eftir nokkra leit fannst miki af sel slinni.

           

Veiarnar byrjuu vel og allar astur voru gtar. veri brast fyrst me noraustan kalda og kafaldsbyljum. Vindurinn frist hratt aukana og brtt var kominn stormur me sroki og httu singu. Allir menn voru kallair t til a hreinsa snj og berja s af skipinu sem lagist hl vi srndina samt fimm rum btum. sinn veitti nokku skjl. essi litli floti lt ekki nnur skip vita af sr. Menn vildu ekki koma upp um stasetningar snar af tta vi a fleiri skip mttu svi til a stunda veiar samkeppni vi sem fyrir voru.

 

Lagt lens

 

egar birti a morgni 3. aprl su menn a standi var ori skyggilegt. sinn var byrjaur a brotna upp. Str sflk rak hratt undan vindi tt a selveiiskipunum. essi s gat hglega skemmt eikarskrokka btanna og jafnvel skkt eim. Menn ttu engan annan valkost en a hrfa fr snum og v skjli sem hann veitti, og gera sjklrt storminum.

           

Brtt var Arild ti opnu hafi eins og hin skipin. islegur darraadans hfst n shafinu ar sem veri var snarvitlaust. Himinn og haf runnu saman eitt. Til a byrja me keyri skipstjrinn upp vindinn me nr fullu vlarafli. ldurnar gegnu yfir skipi sem fkk sig mrg ung hgg. llum um bor var ljst a a vri aeins spurning um tma ar til bturinn brotnai og liaist sundur undan laginu og frist, ef a tkist ekki a sl honum lens undan vindinum. etta var hgara sagt en gert n ess a eiga httu a brot rii yfir skipi. Skipstjranum tkst etta loks me lagni.

 

Mlbroti skip....

           

Arild lt mjg illa sj. a voru gnandi brotsjir allt umhverfis skipi. hfninni tkst a kasta t rekakkeri sem bturinn dr eftir sr. Vi etta hgi rekinu undan vindinum og bturinn var stugri. rtt fyrir etta voru allar astur mjg gnvekjandi. Skipi fkk hva eftir anna sig brot sem kurluu bita r yfirbyggingunni sem var r tr. Allir um bor hugsuu a n myndi brtt renna upp eirra sasta stund.

           

Eftir nokkurra klukkustunda lens voru fjrir menn sendir aftur fyrir br til a lagfra bna sem ar var. Einn eirra s tundan sr hvar strt brot kom andi. Hann kallai vivrun til hinna og ni samt rum manni a hlaupa skjl inni strishsi ur en allt skipi fr blakaf. Strishsi hlffylltist af sj og egar skipi lyftist aftur upp sprengdi sjrinn upp brarhurina bakborsmegin.

 

tsni var ekki glsilegt gegnum brotna dyragttina. rum manninum sem hafi ori eftir ti hafi skola fyrir bor og hann sst hvergi. Hinn l strslasaur ilfarinu. Hann hafi kastast fyrir bor stjrnborsmegin en a vildi honum til lfs a hann hafi flkst spotta sem notaur var til a hfa selskrokka um bor skipi. Hann hkk v essum spotta vi skipi, og egar skipi rllai aftur yfir stjrnbora skolai aldan honum aftur um bor. Bir lttabtar skipsins sem voru notair til selveia hfu hangi davum sitt hvoru megin aftur af strishsinu voru mlbrotnir. Aftari hluti yfirbyggingar skipsins me bestikki og lkar skipstjrans var horfinn. Aeins sjlft strishsi st eftir.

 

...og hlffullt af sj

 

Skipi var hjlffullt af sj eftir etta fall. Niri vlarrmi ni sjrinn upp mija vl sem gekk enn ar sem loftinntaki fr ekki kaf. N var a reyna a dla sjnum r skipinu. Nokkrar litlar rafknnar dlur voru undir ilfari og r komu n a gum notum. Einnig skiptust mennirnir vi a knja handdlu sem var um bor. a gekk hgt a dla sjnum fr bori. Eftir tta tma erfii tkst loks a ljka v verki a mestu leyti.

 

 mean etta st yfir fkk Arild ntt brot sig. Efsti hluti frammastursins me tsnistunnunni sem notu var til a skima r eftir sel fll niur ilfari me miklu braki. Mildi var a dekki var sterkbyggt og r harvi sem brotnai ekki egar ungt mastri fll niur. egar hr var komi hafi nr allt hreinsast af skipinu. Einungis lkarkappinn fram , restin af frammastrinu og laska strishsi st eftir. hfnin var rvinda. En skrokkur skipsins hlt og vlin gekk. mean svo var flaut etta litla eikarskip og hfnin hlt vonina.

 

Hrakist suur hf

           

veri geisai rma rj slarhringa ur en v fr a slota. Bi loftskeytast og miunartki skipsins hfu eyilagst egar bestikki molnai brotinu. Mennirnir Arild hfu einungis ljsa hugmynd um hvar eir vru staddir. eir reyndu a hvlast og tta sig stasetningu skipsins. Skipstjrinn afr a reyna a n hfn slandi sem hann taldi a lgi suri. eirri stefnu var haldi nokkra tma en ekkert sst til lands. Loks egar sst til slar var hgt n mii slarhina og finna t hvar skipi var statt. hfninni br brn egar treikningar sndu a skipi var statt 150 sjmlur suvestur af Reykjanesi. eir hfu lensa suur me Vestfjrum og Vesturlandi um 14 sjmlna hraa a mealtali klukkustund. essi mikla fer var skipinu rekakkeri vri ti allan tmann. Vlin hafi veri hgri fer og oft bakka fullu til a bremsa skipi af lduskflunum. Me essar upplsingar  hndunum var ekki um anna a ra en sna vi og taka stefnu Reykjanes.

 

Misstu af Reykjavk

 

Eftir a hafa barist gegn vindinum tt a Reykjanesi einn og hlfan slarhring sst sland loks rsa r hafi. Vi tluum til Reykjavkur en vorum ekki kunnugir og ttum ekki sjkort til a sigla inn eftir. Vi fylgdum v strndinni norur bginn. ti fyrir Vestfjrum mttum vi slenskum fiskibt. hfn hans leibeindi okkur inn til Bldudals, sagi Kre Nielsen vitali vi greinarhfund ri 1999.

 

a var murleg sjn sem bar Bldudals su pskadag ri 1952 egar Arild seig a bryggju illa tleikinn. hfn skipsins var rreytt. Norski fninn blakti hlfa stng afturmastrinu til vitnis um eir hefu misst einn af skipsflgum snum greipar gis. hfn Arild hafi veri sambandslaus vi umheiminn og eir hfu ekki hugmynd um a fimm bta og 79 sjmanna sem allir voru kollegar og margir vinir og kunningjar, var sakna eftir etta mikla veur sem eim hafi tekist a bjargast r.

 

Kre Nielsen var minnisttt a margir af bum Bldudals sem vissu allt etta og stu bryggjunni og horfu norska selveiibtinn leggjast a, hefu komist vi og snt mikla hluttekningu egar hann og flagar hans stigu loks land. Fjlmilar slandi hfu greint tarlega fr v a fjlmargra norskra selveiiskipa vri sakna og leit var hafin bi r lofti og sj.

 

Norsku sjmennirnir fengu afar gar mttkur Bldudal og seinna egar eir fluttu skip sitt yfir til safjarar ar sem gert var vi skemmdirnar btnum svo sigla mtti heim til Noregs. egar Kre minntist essa atburar rttri hlfri ld sar var honum enn huga miki akklti til Sigfsar B Valdimarssonar sjmannatrboa Salem, sem og Hjlprishersins safiri. Kre Nielsen lt ekki af sjmennsku eftir essa miklu svailfr. Hann kom sar oft vi slandi selveiiferum fr heimaslum snum Troms fylki Norur Noregi til veiisvanna vi Jan Mayen og Nfundnaland. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sorgin og rvntingin var alger dagana og vikurnar eftir a fimm norsk selveiiskip hurfu norur af slandi fyrir 60 rum. Lengi lifu stvinir eirri von a einhverjir af mnnunum 78 hefu komist upp sinn og vru enn lfi. Flugvlar fr slandi leituu rangurslaust dgum saman og a var jafnvel reynt a notast vi mila til a komast samband vi mennina. Frttin hr fyrir ofan birtist Tmanum 16. aprl 1952.

 

 

 

Selveiibturinn Brattind fr Troms var einn eirra sem hurfu sporlaust me allri hfn. Heima Noregi biu tu eiginkonur og 17 brn eftir eiginmnnum og ferum sem aldrei snru aftur fr veiislunum norur af slandi.  

 

 


Til baka

Senda Facebook


SENDA ÞESSA FRÉTT Í TÖLVUPÓSTI

Netföng viðtakenda:


  

Skilaboð

Hva er 2+3?

Nafn sendanda:


yfirlit bloggs

 

 

  

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sgugrsk - snishorn.

(smelli myndir

til a sj greinar):